Rheoli cyflyrau iechyd yn ystod y pandemig

Mae Gemma Cormican

Mae Gemma Cormican yn Gynghorydd Iechyd Meddwl a Seicotherapydd Ymddygiadol Gwybyddol ym Mhrifysgol Caerefrog

Os oes gennych chi unrhyw gyflwr iechyd parhaus, mae'n bosibl bod y pandemig wedi creu pryderon neu anawsterau ychwanegol i chi. Rydyn ni i gyd wedi sylwi ar gynnydd mewn pryder a theimladau o ansicrwydd, ond gall hyn fod yn waeth oherwydd eich pryderon am eich iechyd a'r heriau ymarferol o gadw'n ddiogel.

Os yw eich cyflwr iechyd chi wedi dioddef yn amlach, neu os yw'r pyliau wedi bod yn waeth fel ymateb i’r coronafeirws a theimladau o ansicrwydd, gall datblygu arferion iach helpu eich iechyd meddwl, a'ch helpu i gynnal eich iechyd corfforol.

1. Arferion sy’n gweithio i chi

Rydyn ni’n fodau cymhleth, ac felly hefyd ein cyflyrau iechyd, sy'n aml yn gallu newid yn rheolaidd ac weithiau’n sydyn hyd yn oed. Pan fyddwn yn rhoi amser i fonitro'r newidiadau hyn, rydym yn dechrau sylwi ar batrymau yn effaith gadarnhaol a negyddol sefyllfaoedd a/neu weithgareddau ar ein hiechyd.

2. Cadw dyddiadur symptomau

Bydd hwn yn gofnod o’r symptomau rydych chi’n eu cael, yn ddyddiol fel rheol.

Mae tair ffordd o wneud hyn:

  • Ysgrifennu eich symptomau mewn dyddiadur neu gyfnodolyn papur
  • Nodi eich symptomau mewn cronfa ddata neu daenlen rydych chi'n ei chreu ar eich cyfrifiadur
  • Cofnodi eich symptomau gan ddefnyddio unrhyw un o'r apiau olrhain symptomau y gallwch ddod o hyd iddynt ar eich dyfeisiau llaw.

Yn ogystal â chadw dyddiadur symptomau, mae'n bwysig cadw trac ar eich gweithgarwch hefyd. Pan fyddwn yn cymharu'r ddau, gallwn gymryd camau i wneud mwy o'r gweithgareddau sy'n gwella ein symptomau yn hytrach na'u gwaethygu.

3. Stopio cymharu eich hun ag eraill

Gall poeni a gorbryder wneud i ni fabwysiadu arferion meddwl ac ymddygiad sydd ddim yn helpu o gwbl. Mae'n gyffredin iawn i fyfyrwyr gymharu eu hunain ag eraill yn academaidd, yn gymdeithasol ac yn gorfforol. Rydyn ni nawr yn clywed llawer o fyfyrwyr yn cymharu eu gallu i ymdopi â chyflyrau iechyd â rhai pobl eraill hefyd.

Mae'n bwysig cydnabod bod cyflyrau iechyd pawb, a'r ffyrdd maen nhw’n eu profi, yn unigryw. Bydd y cyfyngiadau symud yn effeithio arnom ni a'n cyflyrau iechyd mewn ffyrdd gwahanol iawn a gall fod yn hawdd colli golwg ar hyn! O ganlyniad, rydyn ni’n aml yn tybio ein bod ni i gyd yn ymateb i'r cyfyngiadau symud, ac i ansicrwydd, yn yr un ffordd. Dyma rai awgrymiadau i'ch helpu chi i osgoi chwarae'r gêm gymharu:

Byddwch yn garedig gyda chi’ch hun fel y byddech gydag eraill

Mae'n hawdd bod yn galed arnom ni’n hunain, rydyn ni’n tueddu i wneud hynny llawer mwy nag yr ydyn ni’n sylweddoli. Mae ffordd well! Pan fyddwn ni’n maddau i ni'n hunain, yn derbyn y diffygion rydyn ni’n feddwl sydd gennym ni, ac yn dangos caredigrwydd tuag atom ni'n hunain, rydyn ni’n ymarfer hunangysur. Mae'n llawer anoddach nag y mae'n swnio yn aml, ond gyda'r technegau cywir, gallwn ddysgu ei wneud yn arfer sy'n cydio. Gall hunangymorth fod yn lle da iawn i ddechrau

Ailfeddwl am gyfryngau cymdeithasol

Mae'n debyg eich bod chi, fel pawb arall, yn postio'r fersiwn gorau ohonoch chi’ch hun ar y cyfryngau cymdeithasol. Efallai eich bod yn defnyddio ffilter, ac yn golygu negeseuon sawl gwaith. Y gwir ydi, does yr un ohonon ni’n postio pob dim heb ei olygu, y gwir i gyd am ein bywydau ni, ac ni ddylem wneud hynny chwaith.

Felly, cofiwch hyn y tro nesaf fyddwch chi’n sgrolio'n ddifeddwl drwy’r cyfryngau cymdeithasol; yr hyn rydych chi'n ei weld ydi'r hyn mae pobl eisiau i chi ei weld! Mae cymharu eich meddyliau, eich teimladau a'ch profiadau heb eu golygu ag 'uchafbwyntiau' rhywun arall sydd wedi’u golygu yn annheg iawn arnoch chi'ch hun.

Cofiwch, does dim posib cymharu tu mewn a thu allan

Mae pobl yn golygu eu bywydau go iawn hefyd! Efallai eich bod chi wedi cael y profiad o gael sioc pan fydd cwpl a oedd yn ymddangos yn hapus iawn yn cyhoeddi eu bod wedi gwahanu. Neu pan fydd myfyriwr sy'n ymddangos fel pe bai'n gwneud yn dda yn gadael y brifysgol yn sydyn neu'n cymryd seibiant o absenoldeb.

Yn union fel mae pobl eraill yn golygu eu bywydau, rydyn ni’n gwneud hynny hefyd. Fel bodau dynol, rydyn ni’n tueddu i hidlo'r wybodaeth rydyn ni’n ei derbyn gan eraill, gan gofio'r pethau da yn unig. Rydyn ni hefyd yn drysu o ran yr atgofion sydd gennym ni ac yn rhoi llawer o wybodaeth gan wahanol bobl at ei gilydd mewn un. Mae hyn yn golygu ein bod ni, yn y pen draw, yn casglu’r darnau gorau gan bobl, heb ddim o'u hanawsterau!

Daliwch ati i ddymuno'n dda i eraill, wrth gwrs, ond os bydd eu bywyd yn rhoi rheswm i chi deimlo'n ddrwg am eich bywyd chi, atgoffwch eich hun nad ydych chi’n gwybod beth sy'n digwydd y tu ôl i ddrysau caeedig.

4. Rhowch ganiatâd i chi'ch hun

Wrth roi cyngor i ffrindiau, mae'n hawdd dweud pethau fel: "cymer seibiant," neu "dwyt ti ddim yn beiriant." Ac eto, pan fydd yn amser rhoi'r un caniatâd i ni'n hunain, rydyn ni’n llai tebygol o wneud hynny. Dydych chi ddim ar eich pen eich hun! I lawer ohonom ni, mae'n anodd iawn rhoi caniatâd i ni’n hunain gymryd yr hyn sydd arnom ei angen. Er hynny, gallwn ddysgu drwy ddefnyddio'r awgrymiadau canlynol:

Sylwi ar y camau babi a’u canmol

Rydyn ni’n tueddu i ymgolli yn y nod yn y pen draw, heb ganolbwyntio ar y camau rydyn ni’n eu cymryd ar hyd y siwrnai. Drwy roi caniatâd i chi'ch hun ddathlu eich llwyddiannau bach, rydych chi’n cadarnhau eich bod chi’n ddigon.

Gwneud hyblygrwydd yn ffrind i chi

Wrth reoli cyflyrau iechyd, yn aml, efallai na fydd yr hyn sy'n gweithio un diwrnod yn gweithio y diwrnod nesaf. Cofiwch ymarfer newid pethau, gosod canllawiau i chi'ch hun yn lle rheolau, a phennu graddfeydd amser bras, nid caeth.

Osgoi ‘fe ddylwn i’

Rydyn ni’n cael ein dal yn aml yn yr hyn y ‘dylai’ canlyniad posibl sefyllfaoedd fod a sut ‘dylem’ deimlo neu ymddwyn. Gall hyn wneud i ni osgoi dechrau neu gael ein siomi os nad yw pethau'n mynd yn union fel y bwriadwyd.

Pan fyddwch chi'n rhoi’r gorau i feddwl am sut ‘dylech’ chi fod, rydych chi'n rhoi caniatâd i chi'ch hun weld beth sy'n digwydd. Gall y gonestrwydd a’r hunanymddiriedaeth sy'n deillio o hyn leihau straen, gwella cynhyrchiant a lleihau’r symptomau sy'n gysylltiedig â'ch cyflwr iechyd.

5. Cadw mewn cysylltiad â’ch prifysgol neu eich sefydliad

Bydd llawer o fyfyrwyr â chyflyrau iechyd wedi cysylltu â gwasanaethau cymorth eisoes. Er hynny, mae'n llai cyffredin i fyfyrwyr ddarparu'r wybodaeth ddiweddaraf. Mae nid yn unig yn bwysig defnyddio'r cymorth sydd ar gael yn eich prifysgol neu sefydliad, ond hefyd rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf iddynt am unrhyw amrywiadau neu newidiadau yn eich cyflwr. Fel hyn, bydd posib addasu a diweddaru eich cefnogaeth yn unol â hynny.